Geloof het of niet, er was een tijd – niet eens zo heel lang geleden – waarin de nieuwste Harry Potter nog niet eens uit was en jouw klasgenoten hadden hun slaapzakken al klaargelegd naast de dichtstbijzijnde boekhandel om het Harry Potter boek te kopen. Het boek, ja, niet de film, Game, DVD, Blu-ray Youtubeclip of Instagrampagina van een of andere internetberoemdheid – nee, een echt boek.

Voor de jongere lezers is dit bijna onvoorstelbaar, omdat de leefwereld van de jongere van tegenwoordig wel degelijk vooral bestaat uit tablets, social media, apps, gamen en als er tijd over is nog wat sport en socializen. De meest productieven onder de jeugd hebben ook nog een bijbaan en wat hobby’s – maar daarmee zit de week dan ook echt helemaal vol.

Lezen komt echter toch weer terug, omdat het belangrijker is dan gedacht (en omdat onze hersenen anders gewoonweg devolueren, waarschijnlijk), dus je doet er goed aan om deze post te lezen (ha!) en te delen met vrienden en familie – zeker als je zelf nog naar school gaat.

Je leest waarschijnlijk boeken vanaf je tablet of anders vooral op school. Als je mensen buiten ziet met een boek, vind je dat raar en de bibliotheek, die bijna niet meer bestaat, zie je zelden tot nooit vanbinnen. Alleen al het feit dat de ontwikkeling zó snel is gegaan, van ‘normaal’ lezen uit een boek, naar niet of nauwelijks lezen en anders vanaf een scherm, is een teken dat er vroeg of laat een soort correctie moet plaatsvinden. De betere hoogleraar Nederlands zou je een paar jaar geleden al verteld hebben dat mensen op een gegeven moment moe zouden worden van al die beelden; beelden op Facebook, beelden op Youtube, beelden op Netflix etc., etc. En het is waar: sinds een aantal jaar groeit het aantal mensen dat heel bewust stopt met social media, een smartphone inruilt voor een normale telefoon waarmee je alleen belt en sms’t, schermen (inclusief televisie) in zijn geheel vermijdt en dus ook niet in huis haalt of anders tenminste kiest voor een paar dagen, weken of zelfs maanden zonder een smartphone en social media. Waarom doen deze mensen dat? Nou, het is vrij snel bekend geworden dat social media mensen vrijwel altijd ongelukkig maakt en dat de gemiddelde concentratie gedaald is tot onder het niveau van dat van een goudvis (we kunnen ons niet langer dan 8 seconden diep concentreren op één ding). Het is verder bekend dat vooral Facebook verslavend werkt, aangezien elke keer dat je een rode melding ziet er dopamine vrijkomt, de stof die vrijkomt in je hersenen als je iets presteert en je een lekker gevoel van beloning geeft. Het is echter ook de stof die vrijkomt bij het gebruik van (zware) drugs. Vooral voor de jongeren onder ons is dit alarmerend, want we laten onze jeugd toch ook niet vijf uur per dag besteden aan alcohol, wiet en cocaïne? Waarom dan wel aan verslavende social media, games en tijdrovende filmpjes – waar ze grotendeels niets aan hebben?

Natuurlijk is het niet allemaal slecht en hebben social media voor veel meer verbondenheid en sociale activiteit en intercultureel begrip gezorgd – en een echte internetcultuur, bestaande uit memes, viral videos en meer. Je kunt Facebook, Youtube en Instagram ook gebruiken om jezelf te verbeteren door leerzame kanalen en pagina’s te zorgen, je kunt netwerken en jezelf ontwikkelen – maar dan vooral als je echt zinvolle connecties legt en consequent bent. Als je jezelf opsluit, nooit afspreekt met vrienden en geen nieuwe mensen leert kennen (met of zonder social media), dan isoleer je jezelf met alle gevolgen van dien.

Als je jezelf al opsluit, zorg er dan tenminste voor dat je omringt bent met boeken. Zorg voor boeken onder je kussen, in je tas zodat je overal kan lezen, zet een boek in de woonkamer, en ja, ook een boek bij het bad of op de plee (zorg wel voor een goede hygiëne natuurlijk). Begin vervolgens met een minimum aantal bladzijden of hoofdstukken je wilt lezen per dag, en hoelang je daar over wilt doen. Je bouwt het dus rustig op, en het helpt ook om boeken te lezen die je echt interessant vindt. Zorg er wel voor dat je niet alleen fictie leest en kies ook voor leerzame boeken waarmee je jezelf en jouw interesses ontwikkelt. Als je op een gegeven moment 10 boeken per maand wilt lezen, moet je dus 2 of 3 boeken per week lezen, en dat komt neer op ongeveer één derde tot de helft van een boek per dag – afhankelijk van de omvang van jouw boeken.

Vraag jezelf ook af waarom je leest: lees je vooral om te ontspannen of om nieuwe dingen te leren, of allebei? Wanneer je leest om te leren, kun je het proces versnellen door met een pen en een schrijfblok erbij doelgerichte aantekeningen te maken en belangrijke delen in je boek te markeren. Ook moet je leren snellezen. Het beste is als je een cursus snellezen volgt of tenminste zelf uitzoekt hoe je dit kan doen. Op Youtube vind je genoeg leerzame video’s over het onderwerp!

De waarheid is dat boeken en lezen ons als mensheid alleen maar beter hebben gemaakt. Ze veranderen levens, niet in de laatste plaats omdat we door één boek te lezen kunnen leren van een heel leven van een ander. Ze ontspannen, vergroten je horizon, verbeteren je taal en vermeerderen je kennis. Ze verbeteren je concentratie en helpen ons een leven lang te leren – waar en wanneer we dat willen. Leren betekent nieuwe kennis en ervaring – en nieuwe kennis & ervaring is macht.

Extra tip: het is belangrijk om te lezen – al is het 10 bladzijden per dag – maar je kunt nóg meer leren uit boeken door te luisteren naar audiobooks. Je kunt elk boek vinden in een luisterboekformat, dus dan werk je door meerdere boeken per week, terwijl je tegelijkertijd kunt sporten, studeren en zelfs slapen. Op Youtube vind je kanalen die zich richten op samenvatting van toonaangevende, leerzame boeken en apps als Blinkist halen de belangrijkste punten uit jouw favoriete boeken zodat je die rustig kan luisteren op momenten waarop jou dit uitkomt. In andere woorden: je hebt geen excuus meer om elke dag te lezen en te leren uit nog altijd het beste medium voor kennis- en cultuuroverdracht, dat absoluut zijn comeback aan het maken is.

___

Door Ihsaan Alladien, eigenaar, coach en docent van de Bijlesmaatschappij

Leave a Comment