Iedereen naar de school van zijn dromen!

De Centrale Eindtoets (de voormalige citotoets of Cito Eindtoets) speelt nog altijd een grote rol in de eindbeoordeling van een basisschoolleerling. Momenteel weegt het zogenaamde schooladvies het zwaarst mee in deze beoordeling, hoewel er zo nu en dan stemmen opgaan om dit terug te draaien. De eindtoets was jarenlang namelijk doorslaggevend, terwijl het schooladvies, dat nog altijd gevoelig voor vooroordelen en de band tussen leraar en leerling is, van secundair belang was.

Verwant aan de spanning rondom de eindtoets en het afsluiten van de basisschoolperiode is de voorbereiding op deze bewuste toets. Men vraagt zich direct af of dit de beste manier is om acht jaar basisschool met één enkele toets te becijferen, daar het natuurlijk ook niet meer dan een momentopname is. Maar zo is het hele onderwijs, zelfs op globaal niveau, nou eenmaal ingericht: de leerling wordt altijd aan de hand van een momentopname beoordeeld. Als student kom je net zo goed in aanraking met tentamens, essays en examens. Ongetwijfeld heeft dit meegespeeld bij de beslissing om het schooladvies zwaarder te laten wegen; de leraar ként de leerling, heeft hem of haar misschien zien opgroeien, en kan in die zin een veel beter oordeel vellen.

Helaas is dit oordeel ook niet zonder smet; het komt te vaak voor dat leraren zich laten leiden door vooroordelen, waardoor een kind de dupe is. Op die manier zijn al veel leerlingen op een school terechtgekomen waar ze niet thuishoren en waar ze allesbehalve gelukkig zijn. Sommigen zetten echter door en komen via een omweg toch op hun plek terecht, waar anderen vast blijven zitten of zelfs in een crisis terechtkomen, en dan bijvoorbeeld (te vroeg) op de arbeidsmarkt starten. Al met al resulteert dit in verspilling van talent en een verstoring van de optimale ontwikkeling van leerlingen. Hoe dit op te vangen? Naast een betere begeleiding tijdens de overgang van basisonderwijs naar middelbaar onderwijs, is een gerichte voorbereiding op de eindtoets noodzakelijk. Indien er dan een groot verschil blijkt te zijn tussen het schooladvies en het resultaat van de eindtoets, moet het schooladvies worden bijgesteld, en kan de leerling naar een school die beter past. Hierin kan de Bijlesmaatschappij bemiddelen.

Uit eigen ervaring weet ik dat een gerichte training van kennis en vaardigheden wel degelijk leidt tot een verbetering van resultaten; ik was zelf op de basisschool de braafste niet, maar in groep 8 maakte ik een switch: ik wist dat het nu menens was. Door optimale begeleiding van mijn ouders en specifieke training van mijn vader – een leraar in het middelbaar onderwijs – veranderde ik van een vrij luidruchtig kwajoch in een rustig en stil stuutje, een nerdje, dat zijn huiswerk op tijd af had en minimaal een 8 scoorde op toetsen. Mijn moeder nam ons geregeld mee naar de bibliotheek waardoor wij wekelijks 4-5 boeken uitlazen, en zelf begon ik stoïcijns het nieuws te volgen, Engels te leren en verslond ik alle mooie, authentieke encyclopedieën die we ooit van een tante gekregen hadden.

De combinatie van specifieke training van met name taal en rekenen en het vergaren van algemene kennis leidde onvermijdelijk tot een verbetering van mijn schoolprestaties. Hierop zijn de eindtoets trainingen van de Bijlesmaatschappij dan ook  hoofdzakelijk gestoeld.

De rol van mijn leraren en leraressen op de basisschool varieerde echter te veel en ook ik heb te maken gehad met discriminatie.  Op mijn eerste en tweede basisscholen was ik als donkere, islamitische leerling telkens in de minderheid en had ik doorgaans het gevoel dat ik niet voldoende werd gestimuleerd. Mijn laatste basisschool was een islamitische, in Amsterdam, waar ik – óók door passende steun van mijn leraar  – een HAVO/VWO-advies kreeg. Het ultieme verschil was nu dat mijn eerste twee basisscholen ‘wit ‘waren en de laatste ‘zwart’. Feit is echter dat de islamitische setting en de multiculturele, islamitische leerkrachten zonder meer het beste wilden voor hun leerlingen, en dit konden zij ook beter bieden omdat zij kennis hadden van onze cultuur en onze religie – iets waar weinig tot geen interesse voor was op de andere scholen, wat op zijn beurt weer een voedingsbodem voor vooroordelen en achterstelling was aldaar.

Toen ik op een schamele reünie van mijn eerste, overwegend witte basisschool, in een niet nader te noemen dorpje kon mededelen, dat ik aan de universiteit studeerde, wist mijn voormalige leraar van groep 3 (of 4?) niet goed wat hij zeggen moest. Veel van mijn oude klasgenootjes bleken bovendien tóch niet de veelbelovende leerlingen te zijn als vroeger gedacht, en sommigen verhuisden nu pas naar de randstad om te gaan studeren, waar hun leven nog zou moeten beginnen. Conclusie: er worden fouten gemaakt, er is sprake van discriminatie, maar ieder ondeugend kind (met buitenlandse roots) kan met de juiste begeleiding én een optimale training zijn schoolresultaten drastisch verbeteren, om zichzelf zonder omwegen optimaal te kunnen ontwikkelen. Klik hier om meer te lezen over onze cito- en eindtoetstrainingen.

– Ihsaan

Leave a Comment