Wel of niet?

De discussie die ieder jaar rond begin november opwaait, is ook zeker dit jaar weer aanwezig. Zwarte piet: wel, niet, hoe en waarom. Het is iets wat al ter discussie staat sinds de jaren 90, maar de laatste jaren steeds meer aandacht krijgt. Zelfs het buitenland en de VN hebben een mening over ‘Saint Nicholas’ met zijn helper die voor hen voornamelijk te herkennen is aan zijn gezicht wat veel weg heeft van iemand met ‘black face’, een stereotyperende representatie van donkere mensen. In dit stuk zal ik het echter alleen hebben over mijn mening betreft zwarte piet. Iets waar door mijn gemixte etniciteit en geboortedatum vaak naar gevraagd wordt en ik zodoende ook veel over nagedacht heb. Het bewust zijn van de verschillende invloeden die zwarte piet heeft op de maatschappij is mij niet lang bespaard gebleven.

Zijnde het eerste donkere kind op de basisschool van het kleine dorp waar ik opgegroeid ben, ben ik buiten en tijdens de sinterklaasperiode uitgemaakt voor zwarte piet. Hiernaast was ik tijdens sinterklaas diezelfde ochtend nog blij dat zwarte piet langs was geweest om mijn tekening in te ruilen voor strooigoed en een chocoladeletter. Desondanks heb ik als kind nooit de link gelegd tussen zwarte piet en een racistische representatie van een bevolkingsgroep. Dit was gewoon hoe zwarte pieten eruit zagen. Daarnaast was er, voor mij, met mijn Ghanese vader en zijn kant van de familie geen gelijkenis met zwarte piet. Het enige wat zwarte piet voor mij was, was een blije hulp van de sint die eens per jaar graag cadeaus bezorgde aan huis. Het nare aan hiervoor uitgemaakt worden is niet waarvoor, maar de ontkenning van je autonomie. Ik voelde me namelijk meer dan een kapsel en huidskleur. Op deze periode van mijn leven is mijn menig vooral gebaseerd, de periode als ‘participant’ van het sinterklaasfeest.

Wel of niet?
Wel of niet?

Naarmate ik ouder werd, groeide mijn maatschappelijke bewustzijn en algemene kennis. Hiermee ook het besef dat zwarte piet zonder enige twijfel racistische roots heeft. In eerste instantie zag ik nog steeds geen reden om zwarte piet te veranderen, het lag namelijk aan het foute gedrag van een groep mensen en niet zwarte piet die in geen enkele vorm zelf opriep tot racisme. Het enige wat volgens mij gewaarborgd moet blijven is een fijn sinterklaasfeest voor ieder kind, zonder politie of protestanten die op de vuist gaan met elkaar.

Ook al roept zwarte piet niet op tot racisme, zijn zijn oorsprong en uiterlijk zonder meer gebaseerd op racistische interpretaties. Als samenleving vind ik dat we elkaar tegemoet moeten komen en niet moeten voorzien in de mogelijkheid dat donkere kinderen negativiteit ondervinden van iets wat een feest voor ieder kind moet zijn. Hiernaast vind ik dat er begrip moet zijn voor de emotionele waarde die mensen hebben voor een feest wat al tijden in hun land gevierd wordt. Hieruit volgt mijn finale mening: hij zal over de jaren een geleidelijke metamorfose moeten ondergaan waardoor uiteindelijk geen stereotyperend en/ of raciaal touw meer aan hem is vast te knopen, maar is onmisbaar in het sinterklaasfeest. 

– Tom Gambrah, 26-11-2016

Leave a Comment